Hatırat Matırat Ne Ayak ?

Hatırat nedir abi?

Hatırat, bir kimsenin kendi hayatını, yaşadığı devrede şahidi olduğu veya duyduğu olayları anlattığı yazıların ortak adıdır (Kütükoğlu 1991:24)Edebiyat ve tarih sahasının yaygın türlerinden biridir.Hatıratın önde gelen özelliği yazarının hayatının belli bir kesitini de içine alması ve çok sonra yazıya dökülmesidir

*Seyahatname, sefaret-name, muhtıra, tezkire, menkıbe, günlük, mektup, otobiyografi ve tarih türleri ile karıştırılmamaları gerekir!

***Hatırat bir bakıma hayat tecrübelerinin ve intibalarının bakiyelerinin sonradan tespitidir ve bu yönüyle günlüklerden ayrılmaktadır.

***Günlük, günün tespiti ya da fotoğrafıysa, hatırat bütün bir hayatın veya bir safhanın, bir tarafının hafızadaki kalıntılarının sonradan çekilmiş fotoğrafıdır.

***Hatırat kişinin kendi hayat anlayışı ve zihniyet yapısından geçerek kâğıda yansımış bir tasvirdir. Bunun içindir ki insan ruhunun karmakarışık ve bilinmeyenlerle dolu ruh halinin ürünü olan hatırat aynı zamanda tarihin en hassas ve tehlikeli malzemesini teşkil eder (Birinci 2001: 19).

*Sezar’ın Gallia Savaşı, Bilge Kağan’ın kendi ifadesiyle kaleme alınmış Göktürk Kitabeleri, Babür Şah’ın Babür-name isimli eserleri devlet adamlarının yazdığı ilk hatırat örnekleri arasında zikredilebilir (Okay 1997: 445).

Niye yazayım abi?

-Canının çekmesi ,laf olsun torba dolsun, unutulma korkusundan kurtulmak, kaybolup gitmesine razı olamayacağı bir gerçeği ortaya koymak, yazma alışkanlığı, birlikte yaşadığı kişilerden kimilerine karşı duyduğu hayranlığı belirtmek, tarih ve kamuoyu karşısında hesap vermek, gelecek kuşaklara ders vermek, siyasal hasımlarını kötülemek ya da kendini savunmak.

* Hatırat kelimesi bizde 19. yy'dan itibaren Muallim Naci'yle kullanılmaya başlanmıştır.

Muallim Naci, Lûgat-ı Naci isimli eserinde hatıra kelimesinin karşısında "hatırda kalmış olan hususi keyfiyet, cem'i hatırat" açıklaması vererek bu türün ilk açıklamasını yapmıştır.
Son yıllarda ise hatıra ve hatırat yerine anı kelimesi daha sık kullanılmaktadır.